دوره امامت، چگونه آغاز شد؟
خلفاى عبّاسى بنا بر عادت معمول خويش، هر گاه فرصتى براى کشتن اولياء اللَّه مى يافتند، فوراً آنها را به زهر از پاى در مى آوردند. معتصم نيز، امام حسن عسکرى عليه السلام را به زهر شهيد کرد و سپس درصدد يافتن فرزندِ آنحضرت بر آمد تا او را نيز از ميان بردارد وبه خيال خويش دنباله امامت را نيست ونابود گرداند.معتصم عده اى را به خانه امام فرستاد تا هرکه وهرچه درآنجاست توقيف کنند.احمد بن عبداللَّه بن يحيى بن خاقان پسروزير معتصم در اين باره مى گويد:چون امام حسن عسکرى بيمار شد.پدرم به من پيغام داد که امام بيمار شده.آنگاه خود همان لحظه سوار شد و به دارالخلافه رفت و سپس باپنج نفرازخادمان معتصم شتابان بازگشت. همه آنان از افراد مورد وثوق و خواص خليفه بودند. يکى از آنها هم "نحرير" بود.پدرم به آنها دستورداده بود درخانه حسن بن على باشند و اوضاع و احوال او رازير نظر بگيرند.همچنين در پى عده اى از پزشکان فرستاده بود و به آنان دستور داده بود که در خانه امام حسن عسکرى رفت و آمد کنند و هر بام وشام از او پرستارى و مراقبت کنند.چون دو روز از اين ماجرا گذشت، کسى نزد پدرم آمد و به وى خبرداد که آنحضرت بيمارى اش شدت يافته و ضعيف شده است.پدرم سوار شد و به خانه آنحضرت رفت و به پزشکان دستور داد بخوبى حال آنحضرت را تحت نظر بگيرند.همچنين درپى قاضى القضات فرستاد و به او دستور داد که پيش او بيايد و ده تن از کسانى را که به دين و امانتدارى و پرهيز گارى آنان مطمئن است، انتخاب کند و با خود بياورد. آنگاه تمام آنها را به خانه امام حسن فرستاد و بديشان تکليف کرد که شبانه روز همانجا بمانند. آنها در آنجا بودند تا آنکه امام حسن عسکرى عليه السلام درگذشت. رحلت او چند روز گذشته از ماه ربيع الاوّل سال 260 واقع شد. با رحلت او سامراء يکصدا ناله بر مى آورد که ابن الرضا از دنيا رفت. خليفه عدّه اى را به خانه آنحضرت فرستاد تا خانه و اتاقها را بازرسى کنند و هر آنچه در خانه است مهر و موم نمايند و نشان فرزند آنحضرت را بجويند. بدين گونه قدرت جاهلى و استکبارى مى کوشيد، ريشه هاى امامت را از بيخ برکند و حرکت اصيل مکتبى را دستخوش نابودى سازد. امّا به مقصود خود نايل نيامدند که دست خداوند بر فراز دستان آنها بود.
يُرِيدُونَ أَن يُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَن يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ کَرِهَالْکَافِرُونَ؛ "خواهند پرتو خدا را با دهان هاى خويش فرو نشانند امّاخداوند چنين نخواهد مگر آنکه پرتو خويش را به انجام رساند، هر چند که کافران نا خوش دارند."